قانون جدید خودروهای فرسوده از ۱۲ شهریور ۱۴۰۵؛ محدودیت‌ها و شرایط اسقاط

قانون جدید خودروهای فرسوده از ۱۲ شهریور اجرا می‌شود؛ محدودیت‌ها و دغدغه مالکان چیست؟

اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو از ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ وارد مرحله اجرا می‌شود؛ مقرراتی که برای خودروهای فرسوده محدودیت‌هایی در زمینه سوخت، تردد، نقل‌وانتقال و برخی خدمات خودرویی ایجاد می‌کند.

موضوع خودروهای فرسوده در سال‌های اخیر همواره میان دو مسئله مهم قرار داشته است؛ از یک طرف، کاهش آلودگی هوا، مصرف بالای سوخت و افزایش ایمنی خودروها، ضرورت نوسازی ناوگان را مطرح می‌کند و از طرف دیگر، شرایط اقتصادی و افزایش هزینه خرید خودرو باعث شده کنار گذاشتن یک خودروی قدیمی برای بسیاری از مالکان تصمیم ساده‌ای نباشد.

حالا با اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، بخش جدیدی از مقررات اسقاط و برخورد با خودروهای فرسوده از ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ لازم‌الاجرا خواهد شد.

خودروهای فرسوده از شهریور با چه محدودیت‌هایی مواجه می‌شوند؟

بر اساس مقررات جدید، خودروهای مشمول فرسودگی با محدودیت‌هایی در حوزه استفاده و خدمات مرتبط با خودرو روبه‌رو خواهند شد.

از جمله مهم‌ترین موارد مطرح‌شده می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• محدودیت در دریافت سهمیه سوخت با نرخ‌های اول و دوم

• محدودیت تردد خودروهای فرسوده در کلان‌شهرها

• محدودیت نقل‌وانتقال و تعویض پلاک در کلان‌شهرها

• محدودیت فعالیت خودروهای فرسوده در تاکسی‌های اینترنتی

• محدودیت فعالیت در برخی خدمات حمل‌ونقل بار و مسافر

در گزارش‌های منتشرشده درباره اصلاحیه جدید، این محدودیت‌ها بخشی از سازوکار جدید برای مدیریت و خروج تدریجی خودروهای فرسوده از چرخه حمل‌ونقل عنوان شده‌اند.

چرا موضوع اسقاط خودرو دوباره جدی شده است؟

خودروهای فرسوده معمولاً مصرف سوخت بیشتری دارند و در صورت نگهداری نامناسب می‌توانند آلایندگی و مشکلات ایمنی بیشتری ایجاد کنند. از همین رو، سیاست نوسازی و اسقاط خودروهای فرسوده صرفاً به سال جاری محدود نیست و در سال‌های گذشته نیز قوانین و طرح‌های مختلفی برای خروج این خودروها از ناوگان اجرا شده است.

هدف این سیاست‌ها، کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی و افزایش ایمنی ناوگان عنوان شده است.

در اصلاحیه جدید نیز سازوکار اسقاط، گواهی اسقاط و نحوه ارتباط آن با تولید و شماره‌گذاری خودروهای جدید تغییراتی داشته است. برای نمونه، طبق گزارش منتشرشده درباره اصلاحیه، تولیدکنندگان داخلی خودرو و موتورسیکلت باید به ازای هر چهار دستگاه تولیدی، یک گواهی اسقاط معادل از مراکز اسقاط دریافت کنند.

اما مسئله فقط یک قانون نیست؛ هزینه‌ای است که مالک خودرو باید با آن کنار بیاید

برای بسیاری از خانواده‌ها، خودرو صرفاً وسیله رفت‌وآمد نیست؛ وسیله‌ای برای رسیدن به محل کار، رساندن فرزند به مدرسه، انجام کارهای روزمره یا حتی کسب درآمد است.

به همین دلیل، وقتی صحبت از محدودیت برای یک خودروی قدیمی می‌شود، موضوع فقط «یک خودروی فرسوده» نیست.

پشت بسیاری از این خودروها، خانواده‌ای قرار دارد که شاید سال‌ها با همان خودرو زندگی کرده و به دلیل افزایش قیمت خودرو، امکان خرید یک خودروی جایگزین برایش آسان نیست.

در شرایطی که قیمت خودرو، قطعات یدکی و هزینه تعمیرات افزایش پیدا کرده، انتخاب میان تعمیر خودروی فعلی، خرید خودروی دیگر یا اسقاط برای بسیاری از مالکان به یک تصمیم اقتصادی جدی تبدیل شده است.

این موضوع به‌خصوص برای مالکانی که خودروی قدیمی آنها هنوز از نظر فنی قابلیت تعمیر و استفاده دارد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

آیا هر خودروی قدیمی باید بلافاصله اسقاط شود؟

پاسخ این سؤال برای همه خودروها یکسان نیست.

فرسوده بودن خودرو و قابل تعمیر بودن آن دو موضوع متفاوت هستند. ممکن است یک خودروی قدیمی از نظر برخی قطعات نیازمند تعمیر جدی باشد، اما موتور، گیربکس، شاسی و سایر بخش‌های اصلی آن همچنان شرایط مناسبی داشته باشند.

در چنین شرایطی، منطقی است مالک قبل از تصمیم نهایی، وضعیت فنی خودرو را بررسی کند و هزینه تعمیرات را در کنار هزینه خرید خودروی جایگزین قرار دهد.

گاهی تعمیر یک خودرو، حتی با وجود هزینه قابل توجه، همچنان از نظر اقتصادی برای مالک منطقی‌تر از خرید خودروی دیگری است؛ البته این موضوع کاملاً به وضعیت فنی خودرو و شرایط مالی مالک بستگی دارد.

ثبت‌نام در سامانه اسقاط و معافیت موقت

یکی از نکات مهم در مقررات مربوط به خودروهای فرسوده، امکان ثبت‌نام مالک در سامانه نوسازی و اعلام آمادگی برای اسقاط است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، مالکان خودروهای فرسوده که در سامانه اسقاط ثبت‌نام کرده و آمادگی خود را برای اسقاط اعلام کنند، تا زمان فراهم شدن شرایط و تسهیلات لازم، می‌توانند حداکثر تا پنج سال از برخی محدودیت‌های مربوط به خودروهای فرسوده معاف باشند.

بنابراین برای برخی مالکان، ثبت‌نام به معنای اسقاط فوری خودرو نیست و تا زمان فراخوان و فراهم شدن شرایط لازم، امکان ادامه تردد و نقل‌وانتقال طبق مقررات مربوطه وجود خواهد داشت.

گواهی اسقاط چه نقشی دارد؟

گواهی اسقاط یکی از بخش‌های مهم سازوکار جدید است.

این گواهی نشان‌دهنده انجام فرآیند قانونی اسقاط خودرو است و در طرح‌های نوسازی و همچنین فرآیندهای مرتبط با تولید و واردات خودرو کاربرد دارد.

در اصلاحیه جدید، نحوه تأمین و معادل‌سازی گواهی اسقاط نیز تغییر کرده و برای خودروسازان و واردکنندگان الزامات مشخصی در نظر گرفته شده است.

بنابراین اجرای مقررات جدید فقط به مالک خودروهای فرسوده مربوط نمی‌شود و می‌تواند بر زنجیره تولید، واردات، شماره‌گذاری و بازار خودرو نیز اثر بگذارد.

یک نگرانی مهم؛ هزینه جایگزینی خودرو

شاید مهم‌ترین بخش ماجرا برای مالکان خودروهای قدیمی، هزینه‌ای باشد که پس از کنار گذاشتن خودرو باید پرداخت شود.

اگر خودرویی اسقاط شود، مالک برای ادامه رفت‌وآمد خود به یک وسیله جایگزین نیاز دارد. در شرایط عادی، این موضوع می‌تواند با طرح‌های جایگزینی و تسهیلات نوسازی همراه شود؛ اما میزان دسترسی افراد به این طرح‌ها و زمان‌بندی اجرای آنها، موضوعی است که باید در هر طرح به‌صورت جداگانه بررسی شود.

به همین دلیل، صرف اعلام اسقاط یک خودرو به معنی آن نیست که تمام مالکان می‌توانند بلافاصله خودروی جدید دریافت کنند.

این فاصله میان خروج خودروی قدیمی و توان خرید خودروی جایگزین همان بخشی است که می‌تواند برای خانوارهای کم‌توان‌تر از نظر مالی، اهمیت بیشتری داشته باشد.

اگر خودرو هنوز قابل تعمیر باشد چه؟

برای مالکی که خودروی قدیمی اما قابل تعمیر دارد، یکی از گزینه‌ها می‌تواند بررسی دقیق هزینه تعمیر باشد.

هزینه تعمیر خودرو معمولاً فقط به یک قطعه محدود نمی‌شود. ممکن است خودرو هم‌زمان به قطعات موتور، سیستم تعلیق، ترمز، جلوبندی، برق، خنک‌کاری یا سایر بخش‌ها نیاز داشته باشد و جمع هزینه‌ها در نهایت رقم قابل توجهی شود.

مشکل اینجاست که در شرایط فعلی، حتی پرداخت همین هزینه تعمیر نیز برای بعضی خانواده‌ها آسان نیست.

به همین دلیل، امکان خرید قطعات به‌صورت اقساطی یا پرداخت هزینه تعمیر در چند مرحله می‌تواند برای برخی مالکان اهمیت داشته باشد؛ به‌خصوص زمانی که خودرو از نظر فنی ارزش نگهداری داشته باشد.

راهکاری برای مدیریت هزینه تعمیر خودرو

در چنین شرایطی، اسپاد پارت تلاش کرده بخشی از فشار هزینه تعمیر و تهیه قطعات را با ارائه خدمات و خرید اقساطی کاهش دهد.

در اسپاد پارت امکان خرید قطعات یدکی خودرو به‌صورت اقساطی با بازپرداخت بلندمدت فراهم شده و خدمات تعمیر خودرو نیز به شکل اقساطی ارائه می‌شود.

بنابراین اگر خودروی شما قدیمی است اما هنوز از نظر فنی قابلیت استفاده دارد، پیش از تصمیم نهایی برای اسقاط، می‌توانید هزینه تعمیر و قطعات موردنیاز آن را بررسی و با هزینه جایگزینی خودرو مقایسه کنید.

البته این موضوع به معنای توصیه به نگهداری همه خودروهای فرسوده نیست؛ خودروهایی که از نظر ایمنی یا فنی شرایط مناسبی ندارند، طبیعتاً نیازمند تصمیم متفاوتی هستند.

جمع‌بندی

اجرای اصلاحیه جدید آیین‌نامه ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو از ۱۲ شهریور ۱۴۰۵، فصل تازه‌ای در سیاست‌های مربوط به خودروهای فرسوده ایجاد می‌کند. هدف این مقررات، ساماندهی فرآیند اسقاط، نوسازی ناوگان و کاهش آثار خودروهای فرسوده بر مصرف سوخت، آلودگی و ایمنی است.

در کنار این اهداف، واقعیت اقتصادی زندگی مردم نیز موضوع مهمی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. برای خانواده‌ای که سال‌ها از یک خودروی قدیمی استفاده کرده، جایگزین کردن آن با خودرویی جدید ممکن است هزینه‌ای بسیار سنگین داشته باشد.

به همین دلیل، بهترین تصمیم برای هر مالک به شرایط خودرو، وضعیت مالی، مقررات مربوط به آن خودرو و امکان استفاده از طرح‌های نوسازی بستگی دارد.

اگر خودروی شما هنوز از نظر فنی قابل استفاده است، بررسی هزینه تعمیر و خرید قطعات اقساطی می‌تواند یکی از گزینه‌هایی باشد که پیش از تصمیم نهایی درباره خودرو مورد توجه قرار می‌گیرد.

اسپاد پارت؛ تأمین قطعات یدکی و خدمات تعمیر خودرو با امکان خرید و پرداخت اقساطی، برای کمک به مدیریت هزینه‌های خودرو در شرایط اقتصادی امروز.